İngiltere'nin güney kıyısı açıklarında, Devon'daki Salcombe kasabası yakınlarında 1995 yılında keşfedilen ve 400'den fazla altın sikke taşıyan 17. yüzyıl batığının kimliği, yaklaşık 30 yıllık araştırmanın ardından nihayet belirlendi. Batığın, 1633 yılının sonbaharında Fas'tan Hollanda'ya doğru yola çıkan Hollanda ticaret gemisi "Dom van Keulen" olduğu tespit edildi.

Bu önemli keşif, "Fas’tan İngiltere Kıyısına: Dom van Keulen’in ve Olağanüstü Yükünün Hikâyesi" adlı yeni bir yayınla kamuoyuna duyuruldu. Kitap, geminin Fas'tan Hollanda'ya yaptığı yolculuk sırasında fırtınalı hava koşullarıyla karşılaştığını ve İngiltere kıyıları açıklarında su alarak battığını ortaya koyarken, mürettebatın tamamının hayatta kalmayı başardığını belirtiyor.

Batığın Kimliği Nasıl Belirlendi?

Bağımsız tarihçi Ian Friel, geminin kimliğini belirlemede kritik rol oynayan belgeleri gün yüzüne çıkardı. Bu belgeler, Dom van Keulen'in Fas'tan Hollanda'ya yaptığı seferi ve "hayli fırtınalı havayla karşılaştığı" yolculuk detaylarını içeriyordu. Gemi, su almaya başlayarak İngiltere'nin güney kıyısında, Salcombe yakınlarında battı.

Dom van Keulen'in Taşıdığı Yükler

Denizcilik arkeolojisi profesörü Dave Parham ve British Museum'dan Venetia Porter'ın ortaklaşa hazırladığı yayın, geminin taşıdığı olağanüstü yükleri detaylandırıyor. 1995'teki keşfe kadar deniz tabanında kalan 400'den fazla sikke, geminin başlangıçtaki yükünün sadece bir kısmını temsil ediyordu. Dom van Keulen'in ana yükleri şunlardı:

  • 150 çuval arap zamkı
  • 64 çuval güherçile
  • 320 keçi derisi
  • 9.000 Berberi dükası (Fas altın sikkeleri)

Yükün büyük bir kısmının gemi battıktan sonraki dönemde kurtarıldığı tahmin ediliyor. Bu bulgular, 17. yüzyılda Fas, Hollanda ve Britanya arasındaki gelişen deniz ticaretinin ve Sa'dî Şeriflerinin zenginliğinin somut kanıtlarını sunuyor.

British Museum'daki Batık Bulguları

Batıktan çıkarılan 400 sikke, bugün Fas olarak bilinen Berberi Kıyısı'ndan geliyordu ve diğer malzemelerle birlikte British Museum'da sergileniyor. 16. ve 17. yüzyıllarda Hollandalı tüccarlar, mamul malları saf Batı Afrika altınıyla takas ederek küresel bir ticaret imparatorluğu kurmuştu. Bu dükaların çoğu eritilerek Hollanda altın sikkelerine dönüştürülüyor ve bu sikkeler dünyanın en yaygın kabul gören ticaret para birimlerinden biri haline geliyordu.

Dom van Keulen'in görünümü veya boyutu hakkında net bilgiler olmasa da, enkaz alanının yaklaşık 30 metre uzunluğunda olduğu belirtiliyor. Yaklaşık 18 metre derinlikte yatan enkazda, toplar, çapalar ve küçük yük parçaları bulunuyor. British Museum'a ait diğer çıkarılan eşyalar arasında kalaydan bir kâse ve kaşık, altın takılar, balık biçiminde bir derinlik ölçüm ağırlığı, bir mühür, çanak çömlek ve altın bir parmak külçesi yer alıyor.

British Museum Araştırma Başkanı Jeremy D. Hill, bu keşfin uluslararası öneme sahip olduğunu ve Afrika altını taşıyan bir Hollanda gemisinin İngiltere kıyısı açıklarında nasıl battığının hikâyesini aydınlattığını vurguladı. Kitap, batığın keşfi ve kurtarma çalışmalarının yanı sıra, gemi mürettebatının ticaret yaptığı dönemdeki Saadi Şerifleri Hanedanı'nın kültürel tarihine de ışık tutuyor.