Orta Doğu'da artan askeri gerilimler ve Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a yönelik operasyonları küresel piyasalarda önemli bir dalgalanmaya neden oldu. Bu gelişmelerin ardından uluslararası gösterge Brent petrolün varil fiyatı kayda değer bir artışla kritik eşiği aşarken, ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz Boğazı'nda yeni kısıtlamalar uygulandığını duyurdu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından İran'daki stratejik hedeflere düzenlenen saldırıların ardından Brent petrolün varil fiyatı kısa sürede yüzde 6'nın üzerinde bir yükselişle 80 dolar seviyesini geçti. Trump, küresel petrol sevkiyatının ana güzergahı olan Hürmüz Boğazı'nda yalnızca İran gemilerine ve İran adına ticaret yapanlara yönelik geçiş engeli getirerek bunu 'İran Ablukası' olarak nitelendirdi.

ABD'nin İran'a Yönelik Askeri Operasyonları

Küresel petrol fiyatlarındaki yükseliş, ABD'nin İran topraklarındaki askeri hamlelerinin detaylarıyla yakından ilişkilidir. CENTCOM, yaptığı resmi açıklamada, deniz üzerinde ilk kez saldırı amaçlı kamikaze insansız deniz aracı (İDA) kullanarak İran'a ait kritik bir denizaltı ve gemi bakım tesisini hedef aldığını ve ağır hasara uğrattığını bildirdi. Bu operasyon, ABD askeri tarihinde bir ilk olarak kayıtlara geçti.

Hürmüz Boğazı'nda 'İran Ablukası' İlanı

Askeri operasyonların ardından ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabı üzerinden küresel ticareti etkileyecek önemli bir kararı kamuoyuna duyurdu. Trump, dünya petrol ticaretinin kilit noktası olan Hürmüz Boğazı'nın genel olarak açık kalacağını ancak İran gemilerine ve İran adına ticari faaliyet yürüten müşterilere yönelik çok sert geçiş kısıtlamaları uygulanacağını açıkladı. Bu hamleyi resmen 'İran Ablukası' olarak tanımladı ve yürürlüğe koyduğunu belirtti.

ABD'nin bu abluka kararına İran kanadından sert tepki geldi. İran Silahlı Kuvvetlerinin üst düzey stratejik birimi olan Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki tek taraflı müdahalesine ve ablukasına kesinlikle izin vermeyeceklerini, bu tür bir duruma askeri olarak karşılık vereceklerini vurguladı.

Küresel Petrol Piyasalarındaki Son Durum

Jeopolitik risklerin tırmanmasıyla birlikte enerji vadeli piyasalarında önemli hareketlilik yaşandı. Küresel alımların etkisiyle petrol kontratları yükselişe geçti ve fiyatlar dikkat çekici seviyelere ulaştı.

  • Brent Petrol: Gün içinde 79,44 dolar seviyesini test ettikten sonra 76,01 dolara gerileyen Brent petrolün varil fiyatı, saldırı ve abluka haberlerinin ardından yüzde 6,1 artışla 80,65 dolara tırmandı.
  • WTI Ham Petrol: Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı da aynı süreçte 75,69 dolar seviyesinden işlem görmeye başladı.