Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, satış hedeflerine bağlı olarak tutarı her ay değişkenlik gösteren prim ödemelerinin kıdem tazminatı hesabına dahil edilmesine yönelik emsal niteliğinde bir karara imza attı. Bu karar, primlerin miktarının sabit olmamasının ya da sadece belirli dönemlerde hedefe ulaşıldığında ödenmesinin, "giydirilmiş ücret" (clothed wage) hesabını etkilemeyeceğini yasal bir zorunluluk olarak belirledi.

Milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren bu yüksek mahkeme hükmü, özellikle performans bazlı prim sistemleriyle çalışan işçilerin kıdem tazminatı haklarının hesaplanmasında yeni bir dönemi başlatıyor. Yargıtay, değişken primlerin de temel ücret gibi kıdem tazminatına esas teşkil eden giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiğini açıkça ortaya koydu.

Hukuki Sürecin Başlangıcı ve Yerel Mahkeme Kararı

Söz konusu hukuki süreç, bir takım liderinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesi ve ardından kıdem tazminatı ile ödenmeyen fazla çalışma ücretlerinin tahsili talebiyle dava açmasıyla başladı. Çalışan, temel maaşının yanı sıra satış miktarına göre değişken ek primler aldığını, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini ve hedeflerin keyfi belirlendiğini iddia etti.

İşveren tarafı ise çalışanın istifa ettiğini ve primlerin değişken hedeflere bağlı bir yan ödeme olduğunu savunarak davanın reddedilmesini talep etti. Yerel İş Mahkemesi, yaptığı incelemede çalışanın 19,5 saatlik ödenmemiş fazla çalışma ücretine hak kazandığını tespit ederek, feshin haklı nedene dayandığına ve kıdem tazminatının ödenmesi gerektiğine hükmetti. Bölge Adliye Mahkemesi’nin istinaf başvurusunu reddetmesinin ardından dosya temyiz incelemesi için Yargıtay'a taşındı.

Yargıtay'ın Giydirilmiş Ücret Hesabına Yaklaşımı

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, temyiz incelemesini tamamlayarak prim sistemiyle çalışan milyonlarca işçiyi ilgilendiren önemli bir değerlendirme yaptı. Yüksek mahkeme, primlerin düzenli bir seyir izlememesinin veya her ay aynı tutarda ödenmemesinin, kıdem tazminatı hesabından çıkarılması için bir gerekçe oluşturmayacağını vurguladı.

Kararda belirtilen hukuki esaslar şunlardır:

  • Satış hedeflerine göre farklılaşan primlerin her ay aynı tutarda ödenmemesi veya düzenli bir seyir izlememesi, kıdem tazminatı hesabından çıkarılmasına neden olamaz.
  • Çalışanın sadece hedefleri tutturduğu aylarda prime hak kazanmış olması, giydirilmiş ücret hesaplama yöntemini değiştirmemektedir.
  • Değişken satış primlerinin, kıdem tazminatına esas alınacak giydirilmiş brüt ücret hesaplamasına mutlaka eklenmesi gerekmektedir.

Kararın Çalışanlara ve İşverenlere Etkisi

Yargıtay'ın bu emsal kararı, iş hukukunda "giydirilmiş ücret" kavramının kapsamını genişleterek, işçilerin kıdem tazminatı hesaplamalarında daha adil bir yaklaşım sunmaktadır. Özellikle satış, üretim veya performans odaklı çalışan sektörlerdeki işçiler için bu, hak ettikleri tazminat miktarında önemli bir artış anlamına gelebilir.

İşverenler açısından ise, kıdem tazminatı yükümlülüklerini hesaplarken değişken prim ödemelerini de dikkate almaları gerekmektedir. Bu durum, şirketlerin prim politikalarını ve iş sözleşmelerindeki ilgili maddeleri gözden geçirmesini zorunlu kılabilir. Karar, işçi ve işveren arasındaki hukuki ihtilaflarda prim ödemelerinin değerlendirilmesi konusunda net bir yol haritası çizmiştir.