Kademeli emeklilik sistemi, özellikle 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olan çalışanlar için emeklilik yaş şartlarını yeniden şekillendirdi. Son düzenlemelerle birlikte, belirli gruplar için 65 yaş sınırı kesinleşirken, sistemdeki farklı giriş tarihlerine göre yaş ve prim günü koşullarında önemli farklılıklar oluştu.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) uzmanları, birkaç aylık sigorta giriş farkıyla dahi 15 yıla varan çalışma sürelerinin ortaya çıkmasının adalet algısını zedelediğini belirtiyor. EYT düzenlemesiyle 1999 öncesi işe başlayanların yaş şartı kaldırılırken, sonrasında sisteme giren milyonlarca çalışan için farklı emeklilik senaryoları gündeme geldi.

Kademeli Emeklilik Sistemi Nasıl Şekillendi?

Emeklilik sistemi, 1999 öncesi işe başlayanlar için yaş şartının kaldırılmasıyla büyük bir dönüşüm geçirdi. Bu dönemde sigortalılık süresi, prim günü ve yaş dengesi üzerine kurulu eski yapı, özellikle kadınlarda 45, erkeklerde 51 yaşında emekliliği mümkün kılıyordu.

8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sisteme giriş yapanlar için ise sigortalılık süresi şartı kaldırıldı. Bu gruptaki çalışanlar, 7000 prim gününü tamamlamaları halinde kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli olabiliyor. Örneğin, 40 yaşında sigorta girişi olan bir kişi, kesintisiz çalışarak 60 yaşında emekli maaşına bağlanabilmektedir.

2008 Sonrası Sigorta Girişliler İçin Yeni Yaş Sınırları

30 Nisan 2008 miladından sonra işe başlayan yaklaşık 17 milyonluk bir çalışan kitlesi için kurallar daha da katılaştı. Bu grup için başlangıçta kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş geçerli gibi görünse de, sistem içine gizlenmiş bir mekanizma devreye giriyor. SSK'lılar için 7200, BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı mensupları için ise 9000 gün prim şartı aranıyor.

Prim şartını 31 Aralık 2035 tarihine kadar dolduramayanları bekleyen zorlu bir süreç bulunuyor. Bu tarihten sonra her iki yılda bir emeklilik yaşı birer yaş artıyor. Bu durum, özellikle belirli giriş tarihlerine sahip çalışanlar için 65 yaşını kesin bir sınır haline getiriyor.

  • 2020 yılı ve sonrasında işe giren BAĞ-KUR veya Emekli Sandığı'na tabi erkek çalışanların 65 yaşından önce emekli olma ihtimali ortadan kalktı.
  • 2021 yılı ve sonrasında çalışmaya başlayan kadınlar doğrudan 65 yaş emeklilik şartına tabi oldu.
  • SSK'lılarda ise bu uygulama daha esnek başlatılsa da, 2024'ten itibaren sisteme dahil olan erkekler ve 2028'den sonra dahil olacak kadınlar için 65 yaş kesin sınır olarak belirlendi.

Güncel verilere göre, halihazırda aktif çalışan yaklaşık 3 milyon kişi doğrudan 65 yaş şartına tabi tutulmuş durumda.

Sendikaların Talepleri ve Meclis Beklentisi

İşçi sendikaları, sigorta giriş tarihlerindeki farklar nedeniyle ortaya çıkan bu büyük uçurumun kapatılması amacıyla hazırladıkları raporları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na sundu. Kademeli emeklilik bekleyen milyonlarca vatandaşın gözü, Ekim ayında açılacak mecliste komisyona gelmesi beklenen yeni bir torba yasa teklifine çevrildi.