Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu, en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesini içeren ve günlük yaşamı ilgilendiren birçok düzenlemeyi barındıran torba kanun teklifinin tüm maddeleri üzerindeki görüşmeleri tamamladı. Komisyonda, emekli aylıklarına yapılacak artışlar ve teklifin diğer maddeleri üzerine iktidar ve muhalefet partileri arasında yoğun tartışmalar yaşandı.
Kabul edilen teklif kapsamında, milyonlarca emeklinin aylıklarında önemli bir artış sağlanması hedeflenirken, muhalefet partileri belirlenen bu rakamın açlık sınırının altında kaldığı yönünde sert eleştiriler yöneltti. İktidar kanadı ise ekonomik koşulları ve bütçe disiplinini gerekçe göstererek savunma yaptı. Teklif, trafik düzenlemelerinden dijital platformlara uygulanan sinema payına kadar çeşitli alanlarda yenilikler getiriyor.
Emekli Aylıklarına Yönelik Tartışmalar
Komisyon toplantılarında en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkarılması maddesi, muhalefet milletvekillerinin ana gündem maddesi oldu. Muhalefet, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan enflasyon verilerinin emeklilerin yaşadığı reel yoksullaşmayı yansıtmadığını savundu.
- CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, en düşük emekli aylığının net asgari ücret olan 45 bin 800 liraya eşitlenmesi gerektiğini belirtti. Akay, yılbaşından bu yana en düşük emekli aylığında 3 bin 552 liralık bir erime olduğunu ve bu artışın sadece geçmiş kayıpları telafi ettiğini, refah payı içermediğini vurguladı.
- DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, aylığın 20 bin liradan 23 bin 552 liraya yükseltilmesinin sefalet koşullarını ortadan kaldırmadığını ifade etti. Oluç, emeklilerin yaklaşık yüzde 60'ının açlık sınırının altında yaşadığını ve TÜİK yöneticilerinin açıkladığı oranlar nedeniyle ağır vebal altında olduğunu savundu.
- İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Erhan Usta, Türkiye'de 5 milyonun üzerinde emeklinin en düşük aylığı aldığını hatırlatarak, "Bu devlete hizmet etmiş insanları bu hale getirmeyelim. Ekonomideki faturayı sadece emeklinin sırtına yıkamazsınız," şeklinde tepki gösterdi.
- Yeni Yol Partisi Adana Milletvekili Sadullah Kısacık ise 23 bin 552 TL'lik rakamı konuşmanın bile bir utanç nedeni olduğunu belirterek, "Açlık sınırının altında emekliye maaş vermek zulümdür," ifadelerini kullandı.
Muhalefetin sert eleştirilerine karşılık, Cumhur İttifakı temsilcileri bütçe disiplinine ve ülkenin ekonomik gerçeklerine vurgu yaptı. Gelecekte emeklilerin refah seviyesini artıracak yeni çalışmaların gündeme gelebileceği mesajı verildi.
- MHP Genel Başkan Yardımcısı İsmail Faruk Aksu, tüm toplum kesimlerinin ve 17 milyon emeklinin asgari refah seviyesine ulaşmasını istediklerini belirterek, emeklilerin refahının artırılmasına yönelik çalışmaların önümüzdeki günlerde yapılabileceğini dile getirdi.
- AK Parti İzmir Milletvekili Yaşar Kırkpınar, emeklilerin refah seviyelerinin daha fazla artırılmasını arzu ettiklerini ancak bölgenin, dünyanın ve ülkenin ekonomik şartlarını göz önünde bulundurmak zorunda olduklarını ifade ederek bütçe dengelerine dikkat çekti.
Torba Yasa Teklifindeki Diğer Önemli Düzenlemeler
Komisyonda kabul edilen torba yasa teklifi, en düşük emekli aylığı düzenlemesinin yanı sıra çeşitli alanlarda önemli değişiklikler içeriyor. Bu maddeler, günlük yaşamı ve ticareti yakından ilgilendiren yenilikler sunuyor.
- Trafik Düzenlemeleri: Aday sürücülerin (stajyer ehliyet) belge iptal şartları kanun metnine eklendi. 75 ceza puanının aşılması, 0.2 promil üzeri alkollü araç kullanımı ve belirli trafik ihlallerinin 3 kez tekrarlanması durumunda ehliyetler iptal edilecek. Trafikte drift yapan ve makas atan aday sürücülerin belgeleri de tamamen alınacak.
- Dijital Platformlara Sinema Payı: İnternet üzerinden ücretli veya koşullu yayın yapan dijital yayın platformları ile medya sağlayıcılarının (Netflix, Disney+, Exxen vb.) yıllık net satış gelirlerinden yüzde 2'lik pay kesilecek. Bu pay, yerli içerik üretimini ve sinema sektörünü desteklemek amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın döner sermaye hesabına aktarılacak.
- PTT Personel Rejimi Değişikliği: PTT bünyesindeki istihdam ve personel yapısında köklü değişikliklere gidiliyor. Muhalefet ve MHP kanadı, bu süreçte kurumda farklı statüde çalışan personelin sendikal hakları ve ücret adaleti konusunda mağdur edilmemesi gerektiği uyarısında bulundu.
- Kamu Yönetiminde Tecrübe Şartı: Kamu kurum ve kuruluşlarında daire başkanı gibi üst düzey yönetici kadrolarına atanabilmek için gereken tecrübe süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarılarak liyakat ve tecrübe şartı ağırlaştırılıyor.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda tamamlanan görüşmelerin ardından, bu kapsamlı torba kanun teklifi yasalaşma sürecinde önemli bir aşamayı geride bırakmış oldu. Teklifin genel kurulda da kabul edilmesi bekleniyor.