İkinci el otomobil pazarında vatandaşların en çok mağduriyet yaşadığı konuların başında gelen araç muayene süreçleri Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik taslağıyla tamamen baştan şekilleniyor. İkinci el araç alım satımında şeffaflığı artırmayı ve keyfi fiyatlandırmaların önüne geçmeyi amaçlayan bu resmi taslak ekspertiz sektöründe çok daha güvenilir bir dönemin kapılarını aralıyor. Gündeme gelen güncel taslak metnine göre araç inceleme firmaları artık bölgesel maliyetlere göre belirlenecek olan yasal fiyat sınırlarına uymak zorunda kalacak ve hazırladıkları raporların tüm maddi sorumluluğunu şartsız üstlenecek. Alıcıların haklarını doğrudan güvence altına alan bu kapsamlı düzenleme sayesinde piyasadaki genel güven probleminin kalıcı olarak çözülmesi planlanıyor.
Bölgesel Tavan Fiyat Uygulaması ve Dijital Takip Dönemi
Yeni yönetmelik taslağının en çok dikkat çeken kısımlarından birini ekspertiz ücretlerine getirilen yasal sınırlamalar ve test raporlarının tamamen dijital ortama aktarılması oluşturuyor. Yetkili makamların meslek kuruluşlarıyla birlikte yürüteceği bu yeni kontrol mekanizmasının teknik detayları şu adımları barındırıyor:
Bakanlık yetkilileri ekspertiz ücretleri için alt ve üst sınır belirleme yetkisine resmi olarak sahip olacak. Uygulanacak fiyatlar aracın binek veya ticari statüde olmasına ve yaptırılan mekanik testin kapsamına göre yasal sınırlar içerisinde çeşitlendirilecek.
İşletmelerin personel, kira ve benzeri aylık işletme maliyetleri göz önünde bulundurularak her il veya ilçe bazında farklı tavan fiyat uygulamaları hayata geçirilebilecek.
Merkez bünyesinde kurulacak olan Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi sayesinde basılı evrak dönemi tamamen sona erecek ve onaylanan tüm muayene raporları karekod teknolojisiyle dijital ortama taşınacak.
Karekod üzerinden akıllı telefonlarıyla sorgulama yapan vatandaşlar aracın geçmişteki tescil kayıtlarına, servis geçmişine ve kilometre bilgilerine anında erişim sağlayabilecek.
Hatalı Rapor Sorumluluğu ve Hızlı İtiraz Süreci
Sektöre getirilen bu katı ve yaptırımlı standartlar ekspertiz işletmelerini verdikleri onay hizmeti konusunda çok daha dikkatli ve profesyonel olmaya mecbur bırakıyor. Araçlardaki gizli kusurları saklayan veya yeterli ekipmanı olmadığı için tespit edemeyen işletmelerin karşılaşacağı yasal yaptırımlar ile tüketicilere sunulan hızlı itiraz yolları şöyle özetleniyor:
Hazırlanan resmi raporda bir donanım hatası bulunması veya gizli bir mekanik kusurun sonradan ortaya çıkarak aracın piyasa değerini düşürmesi durumunda oluşan tüm maddi zarar işlemi yapan yetkili ekspertiz firmasından tahsil edilecek.
Tüketicinin ilerleyen günlerde karşılaşacağı bu maddi kayıplar firmaların yaptırmakla yükümlü olduğu mesleki sorumluluk sigortası havuzundan doğrudan karşılanacak.
Test raporunun hatalı olduğunu düşünen vatandaşlar sistemi kullanarak muayene tarihinden itibaren en fazla 5 gün içerisinde ilgili işletmenin raporuna resmi itirazda bulunabilecek.
Sisteme düşen itirazı teslim alan ekspertiz işletmesi bu tüketici talebini en geç 3 gün içerisinde gerekçeli bir teknik raporla yanıtlamak zorunda kalacak ve şayet tüketici haklı bulunursa satın alınan araç tamamen ücretsiz bir şekilde yeniden muayeneye alınacak.
