Türkiye'de sıkça dile getirilen "işsizlik mi var, yoksa iş beğenmeme mi" tartışmasına ışık tutmak amacıyla yapılan bir araştırma, iş arayanların karşılaştığı zorluklara dikkat çekti. Prof. Dr. Behçet Yalın Özkara tarafından yürütülen deneyde, yüksek niteliklere sahip iki kurgusal aday adına yapılan 309 iş başvurusundan hiçbirine olumlu veya olumsuz geri dönüş sağlanamadı.

Bu sonuç, özellikle yeni mezunlar ve iş arayan gençler arasında yaygın olan iş bulma sorununa farklı bir bakış açısı sunarken, fason ilanların veya işverenlerin aday seçme süreçlerindeki potansiyel sorunların da sorgulanmasına yol açtı. Araştırma, iş piyasasının dinamikleri hakkında önemli veriler ortaya koydu.

Deneyin Amacı ve Yöntemi

Prof. Dr. Behçet Yalın Özkara, Türkiye'de uzun süredir devam eden "işsizlik yok, iş beğenmeme var" söylemini bilimsel bir yaklaşımla değerlendirmek amacıyla bu deneyi tasarladı. İş ilanları platformları üzerinden gerçekçi koşullarda bir test yapmak isteyen Özkara, farklı üniversite mezuniyetlerine sahip iki kurgusal özgeçmiş hazırladı.

Hazırlanan Özgeçmişlerin Nitelikleri

Deney için oluşturulan iki özgeçmiş, piyasada aranan belirli niteliklere sahip genç profesyonelleri temsil ediyordu. İlk adayın özgeçmişi şu özelliklere sahipti:

  • Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliği mezuniyeti
  • İki farklı kurumda tamamlanmış yaz stajı deneyimi
  • B1 seviyesinde İngilizce dil bilgisi
  • Çeşitli bilgisayar programları sertifikaları

İkinci aday için hazırlanan özgeçmiş ise benzer ancak farklı bir alanda nitelikleri barındırıyordu:

  • Ankara Üniversitesi İşletme bölümü mezuniyeti
  • İki farklı kurumda tamamlanmış yaz stajı deneyimi
  • B1 seviyesinde İngilizce dil bilgisi
  • Çeşitli bilgisayar programları sertifikaları

Başvuru Süreci ve Dönüşler

Prof. Dr. Özkara, bu iki özgeçmişle belirlenen kriterlere uygun yüzlerce iş ilanına üç ay süresince başvuru gerçekleştirdi. Birinci aday için toplam 162 ilana, ikinci aday için ise 147 ilana başvuru yapıldı. Bu süreç boyunca toplamda 309 farklı iş ilanına başvuru yapılmış oldu.

Deneyin en çarpıcı sonucu, üç aylık başvuru süreci sonunda her iki adaya da hiçbir iş görüşmesi daveti veya olumlu/olumsuz bir geri dönüşün yapılmamasıydı. Bu durum, iş arayanların başvuru süreçlerinde karşılaştığı görünmez engelleri ve ilanların gerçekçi olup olmadığına dair şüpheleri güçlendirdi.