Türkiye'de Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından, 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olan ve kendilerini "Emeklilikte Tarihe Takılanlar" (ETT) olarak adlandıran vatandaşların kademeli emeklilik talepleri gündemdeki yerini koruyor. Ancak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan yapılan son açıklamalara göre, kademeli emeklilik düzenlemesinin kısa vadeli ekonomi planları arasında yer almadığı ve Meclis'in gündeminde bulunmadığı ifade edildi.

Milyonlarca kişiyi ilgilendiren bu düzenleme beklentisi, özellikle yaş şartlarında esneklik sağlanmasını hedefliyor. Kulislerde çeşitli taslak modeller konuşulsa da, bakanlık yetkilileri, EYT düzenlemesinin bütçeye getirdiği mali yükün yeni bir erken emeklilik reformunu şu an için zorlaştırdığını belirtiyor.

Kademeli Emeklilik Taleplerinin Sosyal Boyutu

Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, 2000 yılı sonrası sigortalıların oluşturduğu seçmen kitlesinin ve yaşadıkları mağduriyet algısının siyasetçiler tarafından göz ardı edilemeyecek bir büyüklüğe ulaştığını vurguladı. EYT ile 38-40 yaşlarındaki bireylerin emeklilik hakkı kazanmasına rağmen, sadece bir günlük sigorta girişi farkıyla emeklilik yaşının 17-20 yıl uzamasının adaletsizlik yarattığı düşünülüyor. Bu durum, sisteme adaletli bir çözüm getirilmesi yönündeki talepleri güçlendiriyor.

Kulislerde Konuşulan Taslak Emeklilik Parametreleri

Kademeli Emeklilik Federasyonu ve bazı sosyal güvenlik uzmanlarının üzerinde çalıştığı, devletin aktüeryal dengesini bozmayacak şekilde zamana yayılan bir model üzerinde duruluyor. Bu taslak model, sigorta giriş yılına göre adil bir yaş-prim korelasyonu öngörüyor. Gündemde yer alan taslak parametreler ve yaş beklentileri şu şekilde sıralanıyor:

  • 8 Eylül 1999 - Nisan 2008 Arası Girişliler: Bu tarih aralığında ilk kez sigortalı işe girenler için temel talep, 7000 ila 7200 prim günüyle birlikte yaş şartının esnetilmesi yönünde şekilleniyor.
  • 2020 Öncesi Girişliler İçin Yaş Sınırı: Önerilen modelde, 2020 yılından önce sigortalı olanlar için yaş sınırının erkeklerde 47, kadınlarda ise 45 olması planlanıyor.
  • 2021 ve Sonrası Girişliler İçin Kademeli Geçiş: 2021 yılı ve sonrasında işe girenler için ise kademeli olarak erkeklerde 48, kadınlarda 46 yaşından başlayarak 65 yaş tavanına doğru kademe kademe ilerleyen bir model üzerinde duruluyor.

Bakanlıklardan Kademeli Emeklilik Hakkında Resmi Açıklama

Vatandaşların en çok merak ettiği "Kademeli emeklilik yasalaştı mı veya torba yasada var mı?" sorusunun yanıtı şu an için olumsuz. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri, geçmiş dönemde uygulanan EYT düzenlemesinin bütçeye önemli bir mali yük getirdiğini belirtmişti. Bu bütçe yükü sebebiyle, yeni bir erken emeklilik reformunun kısa vadeli ekonomi politikaları arasında yer almadığı açıkça ifade edildi. Dolayısıyla, kulislerde çeşitli taslaklar konuşulsa da, kademeli emeklilik sisteminin şu an için resmi olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gündeminde bulunmadığı kesinleşti.