İş Kanunu'nun 57. maddesi uyarınca, yıllık ücretli izne ayrılan çalışanların izin sürelerine ait ücretlerinin, izne başlamadan önce işveren tarafından peşin olarak ödenmesi veya avans olarak verilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu kurala riayet edilmemesi durumunda, çalışanlar iş akitlerini haklı nedenle feshetme ve kıdem tazminatına hak kazanma imkanına sahip olmaktadır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin aldığı kararlar da bu durumu pekiştirmekte olup, yıllık izin ücretinin peşin ödenmemesini haklı fesih sebebi olarak görmektedir. Çalışanlar, bu haklarını kullanarak işverenden kıdem tazminatlarını talep edebilir ve belirli koşullar altında ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğünden de muaf tutulabilirler.

Yıllık İzin Ücreti Ödemesinde Yasal Süreç ve Zorunluluklar

İş Kanunu, çalışanların yıllık izin dönemlerinde herhangi bir ekonomik sıkıntı yaşamaması amacıyla izin ücretinin peşin ödenmesi güvencesini sağlamaktadır. Normal şartlarda ücretler çalışma tamamlandıktan sonra ödenirken, yıllık izin kullananlar için bu durum istisnai bir kural olarak uygulanır. Örneğin, 1-10 Ağustos tarihleri arasında yıllık izin kullanacak bir çalışanın izin ücreti, en geç 31 Temmuz tarihinde hesabına yatırılmış olmalıdır. İşveren, çalışanın talep etmesini beklemeksizin bu ödemeyi yapmakla yükümlüdür.

Peşin Ödeme Yapılmamasının İşçiye Sağladığı Haklar

Yıllık izin ücretinin izne başlamadan önce peşin ödenmemesi, işçi açısından ciddi hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 10 Mart 2025 tarihli kararı, bu durumun çalışan için haklı fesih sebebi olduğunu açıkça belirtmiştir. Bu durumda işçi, iş sözleşmesini haklı olarak feshederek kıdem tazminatını talep edebilir.

  • İş akdini haklı nedenle feshetme hakkı
  • Kıdem tazminatına hak kazanma
  • İznin başladığı tarihten itibaren 6 iş günü içinde fesih yapılması halinde ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğünden muafiyet

Ancak, ücretlerini izne başlamadan önce peşin olarak alan çalışanlar bu haktan yararlanamazlar. İşverenler için bu kurala uymamak, sadece hukuki riskler taşımakla kalmaz, aynı zamanda deneyimli personelini kaybetme tehlikesiyle de karşı karşıya kalmalarına neden olabilir.

Yıllık İzin Ücreti Hesabına Dahil Edilmeyen Kalemler

Yıllık izin ücreti hesaplanırken bazı ödemeler ücrete dahil edilmemektedir. Bu durum, çalışanın normal maaşının dışında aldığı ek ödemelerin izin ücreti hesaplamasında dikkate alınmayacağı anlamına gelir. Bu kalemler şunlardır:

  • Fazla mesai ücretleri
  • Primler
  • Normal çalışma saatleri dışında gerçekleştirilen hazırlama, tamamlama ve temizleme işlemi karşılığında alınan ödemeler
  • Sosyal yardımlar

Bu kalemlerin yıllık izin ücretine dahil edilmemesi, İş Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde belirlenmiştir ve izin ücretinin temel ücret üzerinden hesaplanmasını amaçlar.